1 juni 2024
Op 1 mei (hoe toepasselijk) meldde het CBS dat er in 2023 de meeste stakingen sinds een halve eeuw hadden plaats gevonden: 52 stakingen waarbij op 142.000 arbeidsdagen niet werd gewerkt. De milieubeweging is sterk in opkomst, de jeugd komt op straat om te protesteren tegen de opwarming van het klimaat, tegen de fossiele subsidies, tegen de afbraak van biodiversiteit en (en dat is pas echt bedreigend voor de grote bedrijven) voor ‘system change’. Op alle universiteiten in het land wordt geprotesteerd tegen de oorlog tegen Gaza en de steun van de uni’s aan Israël. Demonstraties tegen de wooncrisis trokken tienduizenden deelnemers. Het vertrouwen in de burgerlijke staat en in burgerlijke politici bereikte een zelden gezien dieptepunt. Dat zijn de binnenlandse problemen waarmee de monopoliebedrijven in Nederland te maken hebben. Intussen neemt de internationale concurrentie tussen de imperialisten toe. De oorlog in Oekraïne is daar een uiting van, net als de oorlog in Gaza, de oorlog in Soedan, Jemen en noem maar op. De handelsoorlog tussen de VS en China staat daar niet los van. Net als de verhalen - over en weer - over industriële spionage en mediamanipulatie. China houdt de grootste militaire oefening rond Taiwan en de NAVO houdt de grootste militaire oefening aan de grenzen van Rusland en Belarus. Opkomend fascisme komt niet uit de lucht vallen. Niet alleen in landen als Rusland, Turkije, China en India, maar ook in de VS en Europa - landen die zich laten voorstaan op hun democratische traditie. De heersende klasse zoekt noodgedwongen naar onderdrukking van verzet in eigen land en naar het veroveren of verdedigen van invloedssferen over de grenzen: repressie naar binnen en agressie naar buiten. Het kapitaal wil een ruk naar rechts en gebruikt een opgeklopte ‘asielcrisis’ als middel om die ruk naar rechts tot stand te brengen - en om de aandacht van de echte crises af te leiden: koopkrachtcrisis, milieucrisis, wooncrises, systeemcrisis. Ordinair kiezersbedrog In dit kader vonden in Nederland de verkiezingen plaats en in dit kader ligt er nu een ‘hoofdlijnenakkoord’ tussen vier rechtse en extreemrechtse partijen. PVV, BBB en NSC gingen als protestpartij de verkiezingen in en kwamen er als reddingsboei voor de grote kapitalisten uit. Ordinair kiezersbedrog werd daarbij niet geschuwd. Van de belofte van PVV, BBB en NSC om de afbraak van het pensioen (deels) terug te draaien, is na de verkiezingen niets meer vernomen. De belofte om direct (‘de mensen hebben het nu nodig meneer Timmermans’) het eigen risico in de zorg af te schaffen is bijgesteld tot halvering van het eigen risico - in 2027 en door een verhoging van de premie. De belofte om de BTW op de boodschappen af te schaffen is veranderd in het plan de BTW voor kranten, boeken, theatervoorstellingen, concerten en hotels te verhogen. Vlak voor de verkiezingen maakten partijen in de Tweede Kamer goede sier met het plan het minimumloon harder te laten stijgen dan de inflatie. Dat werd bekostigd door extra belastingen voor rijken en het bedrijfsleven. De vier reddingsboeien draaien dat weer terug: de extra verhoging van het minimumloon gaat niet door (opbrengst 800 miljoen euro) en de lasten voor het bedrijfsleven en de rijken worden met 1,5 miljard verlicht. En daar komen twee aardigheidjes bij, die in geen enkel verkiezingsprogramma stonden: de maximale duur van de WW wordt met een half jaar bekort en rijksambtenaren zullen in 2026 niet gecompenseerd worden voor de stijgende prijzen. Over wonen en zorg bevat het hoofdlijnenakkoord weinig concreets. Het voornaamste is dat het beleid van Rutte IV wordt voortgezet: bezuinigen op zorg en de inhoudsloze belofte 100.000 woningen per jaar te bouwen. Rutte IV kwam nog niet in de buurt en het hoofdlijnenakkoord bevat geen enkele stap om dat te veranderen. Meest onmenselijke asielbeleid We zouden in een luilekkerland terecht komen als asiel werd beperkt. Maar uit de budgettaire bijlage bij het hoofdlijnenakkoord blijkt dat ‘het strengste asielbeleid ooit’ een miljard euro zou opbrengen. Daardoor zal de druk op wonen, zorg, onderwijs en financiële middelen – zoals PVV, VVD, NSC en BBB pretenderen – niet echt worden verlicht - zo hard schijnt de zon dan ook weer niet. En die miljard euro komt er ook niet, want zelfs de vier partijen geven toe dat EU en rechtbanken door de meeste plannen een streep zullen zetten. Belangrijker: mensen zullen altijd heen en weer trekken, dat is zo oud als de mensheid zelf. In deze tijd drijven imperialistische oorlogen om invloedssferen, plundering van afhankelijke landen en milieurampen miljoenen op de vlucht – daar zal ook de meest rechtse regering niets aan veranderen. Nog belangrijker: het ‘meest strenge asielbeleid’ staat gelijk aan het meest onmenselijke asielbeleid: gedurende twee jaar zullen geen verblijfsvergunningen worden verleend, wordt de mogelijkheid van hoger beroep voor vluchtelingen afgeschaft en wordt de rechtsbijstand ingeperkt - en wordt gedwongen opsluiting in ‘sobere’ opvang mogelijk gemaakt. De spreidingswet wordt ingetrokken en voorrang bij huisvesting verdwijnt. De opvanglocaties zullen sneller overbevolkt raken. Massaal buiten slapen wordt onvermijdelijk. Meer uitstoot, meer subsidie voor Shell Grote bedrijven krijgen de versoepeling van de milieuregels waar ze op hoopten. Nederland stond al niet in de top als het om beperking van de uitstoot van stikstof en CO2 gaat, maar nu belanden we in de kelder. Uitstoot van stikstof en CO2 in de agrarische sector krijgt ruim baan. Zozeer zelfs dat het transitiefonds dat de agrarische sector zou helpen bij de overgang en waar ruim 20 miljard euro in zat, nu wordt opgeheven. Het klimaatfonds gaat benut worden om het opvangen en onder de grond stoppen van CO2 verder te financieren: kassa voor Shell en ExxonMobil. En ook groene waterstof zal uit dat fonds gefinancierd worden, maar ‘met de tussenstap van blauwe waterstof’. Blauwe waterstof wordt gemaakt uit aardgas en daarbij wordt CO2 afgevangen en onder de grond gestopt: weer een blijmakertje voor Shell (het hoofdkantoor is wel verhuisd naar Londen, maar de Nederlandse staat danst nog steeds naar haar pijpen). De vier partijen beloven verder de fossiele subsidies alleen af te bouwen als dat in een Europees kader gebeurt, met Sint Juttemis dus. Wilde Rutte IV twee kerncentrales, Wilders I wil er vier. Bovenop de 4,5 miljard die Rutte IV voor kernenergie uittrok, trekt Wilders I er een 9,5 miljard voor uit: “zodat 14 miljard beschikbaar is voor een rijksbijdrage bij de bouw van vier kerncentrales tot en met 2035”, wordt tevreden in de budgettaire bijlage vastgesteld. Kernenergie is niet alleen duur en milieuvervuilend, het is in kapitalistische handen en in oorlogstijd ook veel te gevaarlijk. Agressie naar buiten De agressie naar buiten krijgt vorm in het wettelijk vastleggen van de NAVO-norm dat 2% van het BBP in het leger gestopt dient te worden. In het hoofdlijnenakkoord wordt beloofd: “Voor onze internationale veiligheid staat politieke en militaire samenwerking met de NAVO voorop. Nederland blijft een constructieve partner in de EU. Met andere landen wordt in de EU ingezet op meer strategische zelfstandigheid en samenwerking bij transport, productie en industrie op het terrein van defensie. Nederland blijft Oekraïne politiek, militair, financieel en moreel steunen tegen de Russische agressie. Nederland blijft deelnemen aan vergroting van de NAVO-capaciteit op het grondgebied van NAVO-lidstaten en aan internationale missies.” Dat klinkt heel anders dan het anti-EU geluid van voor de verkiezingen. Ook de vraagtekens bij deelname aan de oorlog in Oekraïne zijn verdwenen. Speciaal is vastgelegd dat het bestaansrecht van de staat Israël wordt gesteund en dat gekeken moet worden wanneer de ambassade naar Jeruzalem kan worden verplaatst. Repressie naar binnen Repressie naar binnen is een proces dat al een tijdje loopt. De vier partijen beloven een actualisering van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten: elke actualisering is steeds een stap verder in het bespioneren van de burgers. Ook wordt aangekondigd dat er een scherper onderscheid gemaakt zal worden tussen demonstreren en ‘orde verstorende’ acties. Partijen als PVV en BBB roepen al een tijdje dat tegen demonstraties van bijvoorbeeld Extinction Rebellion met strafrechtelijke middelen op moet worden getreden. Echte oppositie gaat de straat op Na de bespreking van het hoofdlijnenakkoord in de Tweede Kamer is wel duidelijk dat de linkse oppositie tegen de nieuwe regering in het parlement weinig voorstelt. De linkse oppositie zal op straat, op de bedrijven en instellingen vormgegeven moeten worden. Alle maatschappelijke problemen komen voort uit het kapitalisme van deze tijd, uit de winstzucht vooral van de monopoliebedrijven. Voor de belangen van een relatief kleine groep supergrote concerns en superrijken wordt nu ook in Nederland de deur opengezet voor fascistoïde organisaties. De arbeidersbeweging en de werkende bevolking hebben geen andere keuze dan te strijden voor hun concrete belangen en voor verworven rechten. Maar een ‘fatsoenlijk’ kapitalisme kan niet bestaan, ‘nette’ rechtse partijen ook niet. Strijden met een perspectief, dat brengt ons vooruit – strijden voor een maatschappelijk alternatief voor dit crisiskapitalisme is strijden voor het echte socialisme. Dat is de keuze die gemaakt moet worden.
‘Hoofdlijnenakkoord’ bruine coalitie is precies waar monopoliebedrijven om vroegen
dvl
pib
RM
Knuppel van grote bedrijven
coalitie
‘Hoofdlijnenakkoord’ bruine coalitie is precies waar monopoliebedrijven om vroegen 1 juni 2024
Op 1 mei (hoe toepasselijk) meldde het CBS dat er in 2023 de meeste stakingen sinds een halve eeuw hadden plaats gevonden: 52 stakingen waarbij op 142.000 arbeidsdagen niet werd gewerkt. De milieubeweging is sterk in opkomst, de jeugd komt op straat om te protesteren tegen de opwarming van het klimaat, tegen de fossiele subsidies, tegen de afbraak van biodiversiteit en (en dat is pas echt bedreigend voor de grote bedrijven) voor ‘system change’. Op alle universiteiten in het land wordt geprotesteerd tegen de oorlog tegen Gaza en de steun van de uni’s aan Israël. Demonstraties tegen de wooncrisis trokken tienduizenden deelnemers. Het vertrouwen in de burgerlijke staat en in burgerlijke politici bereikte een zelden gezien dieptepunt. Dat zijn de binnenlandse problemen waarmee de monopoliebedrijven in Nederland te maken hebben. Intussen neemt de internationale concurrentie tussen de imperialisten toe. De oorlog in Oekraïne is daar een uiting van, net als de oorlog in Gaza, de oorlog in Soedan, Jemen en noem maar op. De handelsoorlog tussen de VS en China staat daar niet los van. Net als de verhalen - over en weer - over industriële spionage en mediamanipulatie. China houdt de grootste militaire oefening rond Taiwan en de NAVO houdt de grootste militaire oefening aan de grenzen van Rusland en Belarus. Opkomend fascisme komt niet uit de lucht vallen. Niet alleen in landen als Rusland, Turkije, China en India, maar ook in de VS en Europa - landen die zich laten voorstaan op hun democratische traditie. De heersende klasse zoekt noodgedwongen naar onderdrukking van verzet in eigen land en naar het veroveren of verdedigen van invloedssferen over de grenzen: repressie naar binnen en agressie naar buiten. Het kapitaal wil een ruk naar rechts en gebruikt een opgeklopte ‘asielcrisis’ als middel om die ruk naar rechts tot stand te brengen - en om de aandacht van de echte crises af te leiden: koopkrachtcrisis, milieucrisis, wooncrises, systeemcrisis. Ordinair kiezersbedrog In dit kader vonden in Nederland de verkiezingen plaats en in dit kader ligt er nu een ‘hoofdlijnenakkoord’ tussen vier rechtse en extreemrechtse partijen. PVV, BBB en NSC gingen als protestpartij de verkiezingen in en kwamen er als reddingsboei voor de grote kapitalisten uit. Ordinair kiezersbedrog werd daarbij niet geschuwd. Van de belofte van PVV, BBB en NSC om de afbraak van het pensioen (deels) terug te draaien, is na de verkiezingen niets meer vernomen. De belofte om direct (‘de mensen hebben het nu nodig meneer Timmermans’) het eigen risico in de zorg af te schaffen is bijgesteld tot halvering van het eigen risico - in 2027 en door een verhoging van de premie. De belofte om de BTW op de boodschappen af te schaffen is veranderd in het plan de BTW voor kranten, boeken, theater- voorstellingen, concerten en hotels te verhogen. Vlak voor de verkiezingen maakten partijen in de Tweede Kamer goede sier met het plan het minimumloon harder te laten stijgen dan de inflatie. Dat werd bekostigd door extra belastingen voor rijken en het bedrijfsleven. De vier reddingsboeien draaien dat weer terug: de extra verhoging van het minimumloon gaat niet door (opbrengst 800 miljoen euro) en de lasten voor het bedrijfsleven en de rijken worden met 1,5 miljard verlicht. En daar komen twee aardigheidjes bij, die in geen enkel verkiezings- programma stonden: de maximale duur van de WW wordt met een half jaar bekort en rijksambtenaren zullen in 2026 niet gecompenseerd worden voor de stijgende prijzen. Over wonen en zorg bevat het hoofdlijnenakkoord weinig concreets. Het voornaamste is dat het beleid van Rutte IV wordt voortgezet: bezuinigen op zorg en de inhoudsloze belofte 100.000 woningen per jaar te bouwen. Rutte IV kwam nog niet in de buurt en het hoofdlijnenakkoord bevat geen enkele stap om dat te veranderen. Meest onmenselijke asielbeleid We zouden in een luilekkerland terecht komen als asiel werd beperkt. Maar uit de budgettaire bijlage bij het hoofdlijnenakkoord blijkt dat ‘het strengste asielbeleid ooit’ een miljard euro zou opbrengen. Daardoor zal de druk op wonen, zorg, onderwijs en financiële middelen – zoals PVV, VVD, NSC en BBB pretenderen – niet echt worden verlicht - zo hard schijnt de zon dan ook weer niet. En die miljard euro komt er ook niet, want zelfs de vier partijen geven toe dat EU en rechtbanken door de meeste plannen een streep zullen zetten. Belangrijker: mensen zullen altijd heen en weer trekken, dat is zo oud als de mensheid zelf. In deze tijd drijven imperialistische oorlogen om invloedssferen, plundering van afhankelijke landen en milieurampen miljoenen op de vlucht – daar zal ook de meest rechtse regering niets aan veranderen. Nog belangrijker: het ‘meest strenge asielbeleid’ staat gelijk aan het meest onmenselijke asielbeleid: gedurende twee jaar zullen geen verblijfs- vergunningen worden verleend, wordt de mogelijkheid van hoger beroep voor vluchtelingen afgeschaft en wordt de rechtsbijstand ingeperkt - en wordt gedwongen opsluiting in ‘sobere’ opvang mogelijk gemaakt. De spreidingswet wordt ingetrokken en voorrang bij huisvesting verdwijnt. De opvanglocaties zullen sneller overbevolkt raken. Massaal buiten slapen wordt onvermijdelijk. Meer uitstoot, meer subsidie voor Shell Grote bedrijven krijgen de versoepeling van de milieuregels waar ze op hoopten. Nederland stond al niet in de top als het om beperking van de uitstoot van stikstof en CO2 gaat, maar nu belanden we in de kelder. Uitstoot van stikstof en CO2 in de agrarische sector krijgt ruim baan. Zozeer zelfs dat het transitiefonds dat de agrarische sector zou helpen bij de overgang en waar ruim 20 miljard euro in zat, nu wordt opgeheven. Het klimaatfonds gaat benut worden om het opvangen en onder de grond stoppen van CO2 verder te financieren: kassa voor Shell en ExxonMobil. En ook groene waterstof zal uit dat fonds gefinancierd worden, maar ‘met de tussenstap van blauwe waterstof’. Blauwe waterstof wordt gemaakt uit aardgas en daarbij wordt CO2 afgevangen en onder de grond gestopt: weer een blijmakertje voor Shell (het hoofdkantoor is wel verhuisd naar Londen, maar de Nederlandse staat danst nog steeds naar haar pijpen). De vier partijen beloven verder de fossiele subsidies alleen af te bouwen als dat in een Europees kader gebeurt, met Sint Juttemis dus. Wilde Rutte IV twee kerncentrales, Wilders I wil er vier. Bovenop de 4,5 miljard die Rutte IV voor kernenergie uittrok, trekt Wilders I er een 9,5 miljard voor uit: “zodat 14 miljard beschikbaar is voor een rijksbijdrage bij de bouw van vier kerncentrales tot en met 2035”, wordt tevreden in de budgettaire bijlage vastgesteld. Kernenergie is niet alleen duur en milieuvervuilend, het is in kapitalistische handen en in oorlogstijd ook veel te gevaarlijk. Agressie naar buiten De agressie naar buiten krijgt vorm in het wettelijk vastleggen van de NAVO- norm dat 2% van het BBP in het leger gestopt dient te worden. In het hoofdlijnenakkoord wordt beloofd: “Voor onze internationale veiligheid staat politieke en militaire samenwerking met de NAVO voorop. Nederland blijft een constructieve partner in de EU. Met andere landen wordt in de EU ingezet op meer strategische zelfstandigheid en samenwerking bij transport, productie en industrie op het terrein van defensie. Nederland blijft Oekraïne politiek, militair, financieel en moreel steunen tegen de Russische agressie. Nederland blijft deelnemen aan vergroting van de NAVO-capaciteit op het grondgebied van NAVO-lidstaten en aan internationale missies.” Dat klinkt heel anders dan het anti-EU geluid van voor de verkiezingen. Ook de vraagtekens bij deelname aan de oorlog in Oekraïne zijn verdwenen. Speciaal is vastgelegd dat het bestaansrecht van de staat Israël wordt gesteund en dat gekeken moet worden wanneer de ambassade naar Jeruzalem kan worden verplaatst. Repressie naar binnen Repressie naar binnen is een proces dat al een tijdje loopt. De vier partijen beloven een actualisering van de Wet op de inlichtingen- en veiligheids- diensten: elke actualisering is steeds een stap verder in het bespioneren van de burgers. Ook wordt aangekondigd dat er een scherper onderscheid gemaakt zal worden tussen demonstreren en ‘orde verstorende’ acties. Partijen als PVV en BBB roepen al een tijdje dat tegen demonstraties van bijvoorbeeld Extinction Rebellion met strafrechtelijke middelen op moet worden getreden. Echte oppositie gaat de straat op Na de bespreking van het hoofdlijnenakkoord in de Tweede Kamer is wel duidelijk dat de linkse oppositie tegen de nieuwe regering in het parlement weinig voorstelt. De linkse oppositie zal op straat, op de bedrijven en instellingen vormgegeven moeten worden. Alle maatschappelijke problemen komen voort uit het kapitalisme van deze tijd, uit de winstzucht vooral van de monopoliebedrijven. Voor de belangen van een relatief kleine groep supergrote concerns en superrijken wordt nu ook in Nederland de deur opengezet voor fascistoïde organisaties. De arbeidersbeweging en de werkende bevolking hebben geen andere keuze dan te strijden voor hun concrete belangen en voor verworven rechten. Maar een ‘fatsoenlijk’ kapitalisme kan niet bestaan, ‘nette’ rechtse partijen ook niet. Strijden met een perspectief, dat brengt ons vooruit – strijden voor een maatschappelijk alternatief voor dit crisiskapitalisme is strijden voor het echte socialisme. Dat is de keuze die gemaakt moet worden.
DVL
PiB