DVL
PiB
Inflatie
is diefstal
1 mei 2022
Vakbondsmacht ontplooien voor koopkracht
Volgens het CBS was in maart 2022 de inflatie 9,7 procent. Nooit eerder na de tweede wereldoorlog stegen de prijzen zo hard, behalve in 1976. Voor de mensen met lagere inkomens is de prijsstijging dubbel zo hoog, want de prijzen van benzine, gas en licht en voedsel stijgen het hardst en juist aan die goederen geven mensen met een laag inkomen een veel groter deel van hun geld uit. In 2019 leefden volgens het CBS bijna een miljoen mensen onder de armoedegrens van 13.247 euro per jaar - € 1103,91 per maand. Zij vormen 5,9 procent van de inwoners van Nederland. Maar in werkelijkheid is 49 procent van de huishoudens in Nederland ‘financieel kwetsbaar of financieel ongezond’. Dat bleek uit een onderzoek van accountantskantoor Deloitte in samenwerking met ING, het Nibud en de Universiteit Leiden, uitgebracht eind 2019. Dat was vóór corona en lang voor de oorlog in Oekraïne - toen de prijzen van voedsel en vooral van energie door het dak gingen. De mensen van die 49 procent die met moeite het einde van de maand haalden moeten nu per maand honderden euro’s extra betalen aan gas, elektriciteit, benzine en voedsel. De armsten worden extra getroffen door de prijsexplosie van aardgas, omdat zij meestal in slecht geïsoleerde huizen wonen. Voor hen dreigt diepe energiearmoede. De 800 euro compensatie van de staat voor de energiekosten per huishouden van de minima is net genoeg voor een paar maanden. Deze energiearmoede betekent dagelijks kiezen tussen eten kopen of de verwarming aan. Overhevelen van arm naar rijk In 2021 is de wereld-tarweprijs met een derde gestegen en na de Russische inval in Oekraïne volgde nog eens een stijging van 50 procent. Voor miljoenen mensen wordt brood een luxe. De media beweren dat de hoge prijzen door de oorlog komen, maar het meest profiteren de graanhandelaren - vooral de vier grootste ter wereld, de monopoliekapitalisten ADM, Bunge, Cargill en Louis Dreyfus. Zij ontvangen de vele miljarden die de mensen wereldwijd aan hogere graanprijzen moeten betalen. Omdat zij de wereldmarkt beheersen kunnen ze gebruik maken van de schaarste om de prijzen op te drijven. Bij olie en gas zijn het monopoliekapitalisten zoals Shell, Exxon Mobil, BP en Gazprom die prijzen ongehoord opdrijven om hun winsten te vergroten. Niet de oorlog en de schaarste zijn de schuldigen. De oliemonopolies hebben de macht om de prijzen en hun winsten gigantisch te verhogen. Typerend voor het huidige staatsmonopoliekapitalisme is dat de regeringen hen helpen om hun winsten te vergroten ten koste van de gewone mensen, ten koste van de werkers. De regering had maximumprijzen kunnen afkondigen voor de energieproducten - ten koste van de winsten en ten gunste van de mensen. Maar de regering wil dat niet, noemt het afkeurend ‘ingrijpen in de markt’. Rutte IV verlaagde wel de accijnzen op benzine en diesel, zodat de prijzen aan de pomp dalen en de oliemaatschappijen hun prijzen niet hoefden te verlagen. Shell maakte in 2021 een winst van 19 miljard dollar, Exxon Mobil 23 miljard dollar. In 2022 zullen nog veel meer miljarden overgeheveld worden van de mensen naar (de aandeelhouders van) die olie- en gasmonopolies. Typisch kapitalisme: massale verrijking van enkelen door massale verarming van de brede massa’s. Containermonopolies Grote containerrederijen hebben hun machtspositie verder versterkt door zich aaneen te sluiten in drie allianties. In twee jaar tijd konden zij het tarief voor een container van Sjanghai naar Rotterdam verhogen van 2000 naar 10.000 euro - tijdelijk zelfs tot 16.000 euro. Soms creëren zij daartoe zelf schaarste door schepen uit de vaart te nemen. In 2021 maakte een dozijn rederijen rond 150 miljard winst en voor 2022 wordt eenzelfde bedrag verwacht. Meer dan 85 procent van alle verkochte goederen in de wereld worden over zee aangevoerd, meestal in containers. De hogere vervoerskosten worden doorberekend. Dus de mensen betalen meer voor hun aankopen vanwege het wetmatige kapitalistische streven naar maximale winst van de rederijen. Ook hier: massale verrijking door massale verarming. Voor steeds meer mensen maakt dit kapitalisme het leven onmogelijk. Vooral jongeren krijgen de klappen van het op winst beluste kapitalisme: inflatie, wooncrisis, toenemend flexwerk en steeds meer milieurampen. Volgens het CBS zijn de CAO-lonen in het eerste kwartaal van 2022 per uur, met 2,4 procent toegenomen. Op het eind van datzelfde eerste kwartaal zijn de prijzen volgens het CBS met 9,7 procent gestegen. Dan kunnen werkers niet stil blijven zitten. Dan is herstel van de koopkracht een noodzakelijke eis - ook voor uitkeringsgerechtigden. Dan moeten CAO’s open gebroken worden. Daarvoor is de volle ontplooiing van de vakbondskracht nodig, want Rutte heeft verklaard dat hij zeker geen volledig koopkrachtherstel wil betalen aan de miljoenen verarmden. De ondernemers maken dikke winsten, maar weigeren de prijsstijging in de lonen te vergoeden. Dat zal in het kapitalistische uitbuitingssysteem nooit anders worden. Daarom is in de strijd voor koopkrachtverbetering een socialistisch perspectief nodig. In de dagelijkse strijd moeten de ervaringen verzameld worden voor de toekomstige strijd om het kapitalisme omver te werpen, om een nieuwe, vrije en gezonde maatschappij op te bouwen waarin werken geen plicht is, maar het plezier geeft om bij te dragen aan verbetering van ieders leven.
ziekenhuizen
loonstrijd