DVL
PiB
private
winst
1 januari 2022
De bazen hebben ons nodig, maar wij hen niet!
In november bleek dat de Nederlandse staat pakhuizen vol had liggen met medische mondmaskers, maar deze niet wilde uitdelen. Dat zou ‘marktverstorend’ werken, zo claimden woordvoerders en economen in de media. Niet de volksgezondheid kreeg voorrang, maar de winsten van het bedrijfsleven. Die houding van de Nederlandse staat is in principe geen verrassing. Het is namelijk precies wat burgerlijke economen, die zeer geleerde hogepriesters van het kapitalisme, ons ook altijd proberen voor te houden: als we ‘de markt’ de kans geven om winst te maken, dient dat uiteindelijk ook het belang van het gewone volk. Burgerlijke economen schetsen graag een plaatje van de kapitalistische economie als een harmonieus systeem: wanneer vraag ontstaat zal volgens hen altijd iemand opstaan om het aanbod te creëren - en zo kan worden voldaan aan de behoeften van iedereen. Enlightened self-interest, verlicht eigenbelang, zo noemen burgerlijke filosofen dat ook wel. Concurrentie zou de bedrijven vervolgens dwingen om aan de behoeften van de mensen te voldoen en om goede producten af te leveren. Anders, zo is de gedachte, kan een bedrijf geen winst maken. Dat hele verhaal is een fabeltje. Chaos door winsteconomie Ten eerste is tegenwoordig überhaupt geen sprake van vrije concurrentie. Monopoliebedrijven beheersen hele sectoren en bepalen (al of niet samen) de prijzen. Voorbeelden zijn makkelijk te vinden. De reden dat de gasrekening voor een gemiddeld huishouden met 900 euro per jaar omhoog gaat, heeft ook met die prijsbeheersing te maken. Juist voor de jaren dat de inkoop en winning van gas duurder wordt, moeten gasbedrijven officieel gasbuffers aanhouden in Drenthe en Noord-Holland. Dat hebben ze ook gedaan, maar toch gaat de rekening omhoog – zo betalen wij de extra winst van gasmonopolies als Shell, Exxon en Gazprom. Om dat te kunnen verkopen als ‘goed voor het algemeen belang’ moet je wel een zeer geleerde prof. dr. zijn. Omdat groepen kapitalisten in de eerste plaats op hun eigen voordeel gericht zijn, is de wereldwijde economie een chaos. In plaats van af te stemmen welke grondstoffen of middelen op een gegeven tijdstip of plaats nodig zijn, zijn groepen kapitalisten voornamelijk op hun eigen voordeel gericht. Het privébezit van de productiemiddelen leidt zo op het ene moment tot een tekort aan computerchips of gas, en op andere momenten weer tot een overvloed die ze niet kwijt kunnen. Ook de strijd van de farmaceutische monopolies om zoveel mogelijk geld te verdienen aan het coronavirus is een prangend voorbeeld van die chaos. In plaats van hun kennis over het virus te delen, patenteren de farmaceuten hun vaccins en medicijnen en houden ze de formules voor elkaar geheim. Omdat de staat in een kapitalistisch land niet meer is dan de loopjongen van de monopolies, moest zelfs de EU accepteren dat Pfizer, Moderna en anderen eerst hun vaccins leverden aan de landen die er meer voor wilden betalen. Fundamenteel argument Er is een fundamenteler argument tegen het fabeltje dat private winst goed is voor het algemeen belang. Alle kapitalistische winst is uiteindelijk diefstal van werkende mensen. Een kapitalist (m/v/x) vergroot zijn kapitaal door de uitbuiting van arbeidskracht – door de arbeider te laten werken om de waarde van dat kapitaal te vergroten. Een arbeider krijgt maar een fractie betaald van wat hij of zij oplevert en de rest van de geproduceerde waarde verdwijnt in de zakken van de bedrijfs- of fabriekseigenaar. Rijk word je niet door hard te werken, maar door anderen voor je te laten werken. Multimiljardair en Amazon- eigenaar Jeff Bezos gaf dat fundamentele principe van het kapitalisme min of meer toe afgelopen zomer. Hij maakte in juli een korte ruimtereis - de huidige rage onder de rijkste mannen der Aarde – en bedankte bij de persconferentie na afloop alle medewerkers en klanten van Amazon: ‘Jullie hebben voor dit alles betaald!’ Bezos is maar één voorbeeld. De hoofdzaak is: met hun winstzucht vervullen de kapitalisten vooral hun eigen behoeftes. Voor de overgrote meerderheid van de mensen betekent het alleen uitbuiting van hun arbeid, onderdrukking van hun rechten en vernietiging van hun leefomgeving. Planeconomie in het socialisme Een werkelijk democratische economie zou een planeconomie zijn, waarin productie en aanvoer gereguleerd is om aan de behoeften van mensen te voldoen, in plaats van de kapitaalvergroting van een kleine minderheid. In een socialistische planeconomie bepaalt het werkende volk gezamenlijk waar de behoeften het grootst zijn. Een echte democratie – het socialisme - is mogelijk, als de werkende mensen van alle landen daar gezamenlijk voor strijden. Want welke sprookjes burgerlijke economen ons ook proberen te verkopen, één ding staat vast: de bazen hebben ons nodig, maar wij hen niet!
ziekenhuizen
socialisme
en algemeen belang