DVL
PiB
Wat
aan een planeconomie?
1 september 2021
Democratie voor de werkers
socialisme
Begin augustus lekte uit dat Pfizer voortaan 30% meer krijgt van de EU voor zijn coronavaccin - een prijsverhoging van € 15,00 naar € 19,50. Farmaceut Moderna verhoogt de vaccinprijs met 13% - van € 19,00 naar € 21,50 per dosis. Voor deze prijs krijgt de EU in 2023 zo’n 2,1 miljard doses – wat neerkomt op een omzet van meer dan € 40 miljard. Dit komt boven op de gigantische winsten. Pfizer behaalt dit jaar, alleen op de vaccins, meer dan zeven miljard winst. Moderna maakt 44 procent winst op de vaccins. Hetzelfde Moderna kreeg vorig jaar bijna een miljard dollar staatssteun voor de ontwikkeling en de productie van het vaccin. De miljardenwinsten gaan vervolgens niet naar de staat, maar naar aandeelhouders die niets aan de ontwikkeling of de productie van het vaccin hebben bijgedragen. Het zijn maar enkele hele grote monopoliebedrijven die de wereldmarkt van vaccins beheersen. Zij zijn vervlochten met het staatsapparaat. Daarom kunnen zij aan de regeringen hun voorwaarden opleggen. Ook de EU moest accepteren dat grote farmaceuten hun afspraken verbraken en vaccins eerst aan landen leverden die meer betaalden. Vaccins die uitgedacht zijn op universiteiten en ontwikkeld met belastinggelden. Kan dat niet anders Het kapitalisme heeft de productiemogelijkheden van de mensheid tot ongekende hoogte gebracht. Toch is het grootste deel van de wereldbevolking niet gevaccineerd tegen Covid en sterven er elke dag duizenden mensen een vermijdbare dood. Zolang monopolies de patenten bezitten en de macht hebben, beslissen zij hoeveel vaccins er gemaakt worden en tegen welke prijs. Winst maken moet nu eenmaal – kan niet anders. Economen verdedigen die ongehoorde kapitalistische winstmarges. ‘Anders durven investeerders bij een volgende pandemie minder risico's te nemen.’ Maar welke risico’s lopen die farmaceutische monopolies eigenlijk? Ze buiten gewoon hun machtspositie uit en praten het goed met: ‘We mogen een hogere prijs vragen, want de vaccins werken goed’. Maar steeds meer mensen vragen zich af: is dat werkelijk zo? Wie uit de kapitalistische gevangenis klimt en over de muur kijkt, die heeft een prachtig uitzicht: het socialisme. Dat biedt perspectief en toekomst aan de jongeren en aan de hele mensheid. In een socialistische maatschappij zijn de laboratoria en medicijnfabrieken en alle grote bedrijven niet meer van enkele rijke farmaceuten en kapitalistische miljardairs, die ieder afzonderlijk en in concurrentie hun vaccin ontwikkelen. Zij worden collectief bezit van de gehele werkende bevolking. In een socialistische maatschappij zijn geen patenten en geen geheimhouding van productieprocessen - maar uitwisseling van kennis, ook internationaal. Dan bepalen gewone mensen wat en hoe er geproduceerd wordt, niet de winst regeert. Meest uitgebreide democratie De socialistische planeconomie is gebaseerd op de meest uitgebreide democratie door en voor het werkende volk: gezamenlijk wordt bepaald waar de maatschappelijke behoeften het grootst zijn. Bij een crisis door ziekte of natuurverschijnselen wordt niet het maatschappelijk leven verlamd door concurrentie en woekerwinsten, maar worden mensen en hulpbronnen gemobiliseerd om zo snel mogelijk wereldwijd de crisis te overwinnen. Met het afschaffen van de uitbuiting is ook het tekort aan koopkracht als de materiële oorzaak voor overproductiecrises verdwenen. Dan is er een stabiel groeiende productie zonder faillissementen en ontslagen – en ook zonder onzeker flexwerk. Iedereen heeft werkzekerheid, want iedereen kan een bijdrage leveren. Geen economische crises meer “In plaats van productie voor maximale winst, zal in het socialisme geproduceerd worden om in de voortdurend groeiende en wisselende materiele en culturele behoeften van de gehele maatschappij te voorzien. Dit wordt gerealiseerd door groei die niet wordt onderbroken door economische crises en door voortdurende verbetering van de socialistische productie op basis van de nieuwste technieken en met doelbewust gebruik van de voordelen van de grootproductie – met herstel en behoud van de eenheid van mens en milieu.” “De socialistische revolutie kan niet in één klap een einde maken aan de slechte overblijfselen van het kapitalisme. In het socialisme blijven klassen en klassenstrijd bestaan. Doorslaggevend voor de onomkeerbare overwinning van het socialisme is de ideologische strijd tegen de blijvende invloed van de burgerlijke ideologie, de oude zeden en gebruiken en het kleinburgerlijk egoïsme, met als doel het vestigen en verder ontwikkelen van het socialistisch bewustzijn onder de mensen.” (Politiek Program van de Rode Morgen, pag. 33)
is er
niet logisch